Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε επίσημα την επιβολή των υποχρεώσεων διαφάνειας του Άρθρου 50 της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act) από τις 2 Αυγούστου 2026. Παράλληλα, το πρόσφατο Digital Omnibus on AI (Κανονισμός (EE) 2026/1744) μετέφερε νομικά τις προθεσμίες συμμόρφωσης για τα συστήματα υψηλού κινδύνου για τα τέλη του 2027 και το 2028, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος προετοιμασίας και εναρμόνισης των τεχνικών προτύπων.

---

🕒 Αναθεωρημένο Χρονοδιάγραμμα Εφαρμογής

Οι δομικές αλλαγές που εισήγαγε το Digital Omnibus χωρίζουν τους στόχους συμμόρφωσης σε διακριτές φάσεις:

• 2 Αυγούστου 2026 (Ενεργό Τώρα): Ισχύουν αυστηρές εντολές διαφάνειας του Άρθρου 50 για όλες τις νέες εφαρμογές AI.
• 2 Δεκεμβρίου 2026: Λήγει η περίοδος χάριτος για υδατογραφήματα και σήμανση παλαιότερων συστημάτων συνθετικού περιεχομένου. Τίθενται σε ισχύ νέες απαγορεύσεις για μη συναινετικό πορνογραφικό υλικό.
• 2 Δεκεμβρίου 2027: Ενεργοποιούνται οι πλήρεις υποχρεώσεις του Παραρτήματος ΙΙΙ (υψηλού κινδύνου) για αυτόνομες χρήσεις AI (π.χ. απασχόληση, βιομετρικά, εκπαίδευση, επιβολή του νόμου).
• 2 Αυγούστου 2028: Ενεργοποιούνται οι υποχρεώσεις του Παραρτήματος Ι για AI που είναι ενσωματωμένη ως στοιχείο ασφάλειας σε προϊόντα (π.χ. ιατροτεχνολογικά προϊόντα, παιχνίδια).

---

📢 Βασικές Απαιτήσεις Διαφάνειας (Άρθρο 50)

Οι εταιρείες που αναπτύσσουν AI στην αγορά της ΕΕ πρέπει να συμμορφωθούν άμεσα με τρεις βασικές αρχές γνωστοποίησης:

1. Γνωστοποίηση Αλληλεπίδρασης: Τα chatbots πρέπει να ενημερώνουν σαφώς τους χρήστες ότι αλληλεπιδρούν με λογισμικό και όχι με άνθρωπο.
2. Σήμανση Συνθετικού Περιεχομένου: Κείμενο, ήχος, εικόνες ή βίντεο που παράγονται από AI πρέπει να φέρουν ψηφιακά υδατογραφήματα (watermarks) αναγνώσιμα από μηχανές.
3. Επισήμανση Deepfake: Μέσα ενημέρωσης που έχουν υποστεί τεχνητή επεξεργασία και μοιάζουν με πραγματικά πρόσωπα ή γεγονότα πρέπει να φέρουν εμφανή σήμανση.

---

💼 Οικονομικοί Κίνδυνοι & Πρόστιμα

Η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες διαφάνειας συνεπάγεται σοβαρές οικονομικές κυρώσεις:

• Μέγιστα Πρόστιμα: Οι παραβάσεις του Άρθρου 50 μπορούν να επιφέρουν πρόστιμα έως 15 εκατομμύρια ευρώ ή το 3% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου (όποιο είναι υψηλότερο).
• Ελαφρύνσεις για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (SMCs): Το Digital Omnibus παρέχει ανακούφιση για τις ΜΜΕ, θέτοντας ανώτατο όριο στα πρόστιμα το χαμηλότερο μεταξύ του ποσοστού ή του σταθερού ποσού.

---

🛠️ Λίστα Ελέγχου Στρατηγικής Συμμόρφωσης

Ενέργεια	Χρονοδιάγραμμα	Περιγραφή & Αντίκτυπος
Έλεγχος API Endpoints	Άμεσα	Χαρτογράφηση όλων των εξωτερικών ενσωματώσεων AI για τη διασφάλιση της ροής δεδομένων.
Εφαρμογή Watermarking	Πριν τις 2 Δεκ 2026	Αναβάθμιση του υπάρχοντος λογισμικού παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης ώστε να περιλαμβάνει δείκτες μεταδεδομένων.
Έλεγχος Υποδομών Παρόχων	Συνεχώς	Επαλήθευση εάν τα cloud τρίτων μερών εγγυώνται ελέγξιμη διαμονή δεδομένων εντός της ΕΕ.
Προετοιμασία Υψηλού Κινδύνου	Έως τα τέλη του 2027	Δημιουργία πλαισίων διαχείρισης κινδύνου και ανθρώπινης εποπτείας για εφαρμογές του Παραρτήματος ΙΙΙ.